{"id":1622,"date":"2021-03-03T21:33:00","date_gmt":"2021-03-03T20:33:00","guid":{"rendered":"http:\/\/planetagrabia.pl\/?p=1622"},"modified":"2021-03-07T11:11:11","modified_gmt":"2021-03-07T10:11:11","slug":"widzacy-z-wodzierad-i-wilna","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/planetagrabia.pl\/index.php\/2021\/03\/03\/widzacy-z-wodzierad-i-wilna\/","title":{"rendered":"Widz\u0105cy z Wodzierad i\u2026 Wilna"},"content":{"rendered":"\n

Wodzieradzki dw\u00f3r wybudowany przed 200 laty przez Bajer\u00f3w, przeszed\u0142 do rodu Widz\u0105cego, gdy ci weszli w koligacje z Parczewskimi. Pr\u00f3cz Widz\u0105cego dw\u00f3r w by\u0142 \u015bwiadkiem narodzin r\u00f3wnie\u017c jego siostry Melanii p\u00f3\u017aniejszej dzia\u0142aczki spo\u0142ecznej, kulturalnej i politycznej, pisarki i publicystki. Gniazdo Parczewskich to jednak Parczew pod Odolanowem. Stamt\u0105d r\u00f3d si\u0119 przenosi\u0142 na Ziemi\u0105 Sieradzk\u0105, ale to Wielkopolska pozosta\u0142a miejscem prowadzenia g\u0142\u00f3wnej aktywno\u015bci spo\u0142ecznej i zawodowej rodu. Linia litewska by\u0142a zwi\u0105zana z Czerwonym Dworem pod Wilnem (ga\u0142\u0105\u017a wile\u0144ska jest reprezentowana przez Konstantego Parczewskiego, filomat\u0119 oraz powsta\u0144ca listopadowego i emigranta we Francji). <\/p>\n\n\n\n

ALFONS J\u00d3ZEF IGNACY PARCZEWSKI herbu Na\u0142\u0119cz, pseud. \u201eNiklot\u201d urodzi\u0142 si\u0119 15 listopada 1849 w Wodzieradach. Nauki pocz\u0105tkowe pobiera\u0142 Widz\u0105cy od bardzo inteligentnej matki, potem udziela\u0142 je jako domowy nauczyciel b. inspektor szk\u00f3\u0142 rz\u0105dowych Juliusz Teplicki, wreszcie sko\u0144czy\u0142 gimnazjum w Kaliszu. W czasie powstania styczniowego towarzyszy\u0142 rodzicom w ich wyprawach z zapasami \u017cywno\u015bci dla oddzia\u0142\u00f3w powsta\u0144czych. Wychowywa\u0142 si\u0119 w blisko\u015bci z Melani\u0105 Parczewsk\u0105 (ur. 18 grudnia 1850, zm. 19 sierpnia 1920 w Kaliszu) p\u00f3\u017aniejsz\u0105 dzia\u0142aczk\u0105 na rzecz kobiet, ale tak\u017ce znan\u0105 z akcji (prowadzonych wsp\u00f3lnie z bratem) na rzecz umacniania polsko\u015bci i budzenia \u015bwiadomo\u015bci narodowej w nale\u017c\u0105cej do zaboru pruskiego Wielkopolsce. Jako m\u0142ody ch\u0142opak Widz\u0105cy podejmowa\u0142 pr\u00f3by wst\u0105pienia do oddzia\u0142\u00f3w powsta\u0144czych. Podczas zrywu styczniowego, w Wodzieradach mie\u015bci\u0142 si\u0119 lazaret dla rannych w bitwie pod Dobr\u0105. Dw\u00f3r stanowi\u0142 te\u017c baz\u0119 zaopatrzeniow\u0105 dla powsta\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Widz\u0105cy wzrasta\u0142 w atmosferze oporu wobec zaborc\u00f3w, aprobaty dla ruch\u00f3w narodowowyzwole\u0144czych, wolno\u015bci dla uciskanych narod\u00f3w. Ta postawa romantyczna, ale i g\u0142\u0119boko pozytywistyczna, b\u0119dzie mu towarzyszy\u0142a ca\u0142e \u017cycie. Od 1864 r. Widz\u0105cy kontynuowa\u0142 nauk\u0119 w Gimnazjum Filologicznym w Kaliszu, kt\u00f3re uko\u0144czy\u0142 jesieni\u0105 1865. Nast\u0119pnie rozpocz\u0105\u0142 studia na Wydziale Prawa i Administracji w Szkole G\u0142\u00f3wnej Warszawskiej, uzyskuj\u0105c tytu\u0142 magistra w 1869 r., a po aplikacji s\u0105dowej w Warszawie zostaj\u0105c adwokatem w Kaliszu. Na ten okres przypada najwi\u0119kszy rozkwit jego dzia\u0142alno\u015bci politycznej i publicystycznej. Jako poddany rosyjski nie m\u00f3g\u0142 zwalcza\u0107 oficjalnie caratu, w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 wi\u0119c w obron\u0119 Polak\u00f3w w zaborze pruskim i energi\u0119 skierowa\u0142 na walk\u0119 z germanizacj\u0105. W 1881 zosta\u0142 cz\u0142onkiem tajnego komitetu niesienia pomocy Mazurom, by\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem wydawanego w latach 1892\u20131902 w E\u0142ku tygodnika \u201eGazeta Ludowa\u201d. Od 1875 zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w ochron\u0119 praw \u0141u\u017cyczan i jako pierwszy rozci\u0105gn\u0105\u0142 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na Dolne \u0141u\u017cyce. Bra\u0142 udzia\u0142 w corocznych posiedzeniach Macierzy \u0141u\u017cyckiej w Budziszynie. M.in. dzi\u0119ki jego zabiegom, J\u00f3zef Ignacy Kraszewski ufundowa\u0142 stypendium dla student\u00f3w \u2013 \u0141u\u017cyczan. W 1880 r. powo\u0142a\u0142 do \u017cycia \u201eTowarstwo pomocy za studowacych Serbow\u201d. Natomiast w 1884 za\u0142o\u017cy\u0142 we Wroc\u0142awiu polski
tygodnik \u201eNowiny Szl\u0105skie\u201d. Interesowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce losem Kaszub\u00f3w i Celt\u00f3w; za udzia\u0142 w ruchu panceltyckim przyznano mu w 1901 tytu\u0142 „Barda Walii\u201d, przyznawanego przez Gorsedd (stowarzyszenie bard\u00f3w Walii, organizacj\u0119 piel\u0119gnuj\u0105ca j\u0119zyk i kultur\u0119 walijsk\u0105).<\/p>\n\n\n\n

W marcu 1905 jako cz\u0142onek delegacji, uda\u0142 si\u0119 do Sankt-Petersburga w sprawie przywr\u00f3cenia nauki j\u0119zyka polskiego w szko\u0142ach, 15 maja 1905 w Warszawie wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w zebraniu za\u0142o\u017cycielskim Macierzy Szkolnej Kr\u00f3lestwa Polskiego. W efekcie zosta\u0142 aresztowany i zmuszony do opuszczenia kraju. Powr\u00f3t nast\u0105pi\u0142, gdy wybrano go do rosyjskiej Dumy
Pa\u0144stwowej jako przedstawiciela guberni kaliskiej. Funkcj\u0119 t\u0119 piastowa\u0142 w latach 1906\u20131912. Walczy\u0142 tam w obronie unit\u00f3w i przeciwko usi\u0142owaniom wy\u0142\u0105czenia Che\u0142mszczyzny z Polski. W swoim rodzinnym Kaliszu wspiera\u0142 przez ca\u0142e lata luteran. Po zburzeniu Kalisza w 1914, przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Warszawy, gdzie w 1915 w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w organizacj\u0119 Wydzia\u0142u Prawa na
reaktywowanym Uniwersytecie Warszawskim. By\u0142 cz\u0142onkiem Komisji Sejmowo-Konstytucyjnej Tymczasowej Rady Stanu oraz cz\u0142onkiem Rady Stanu w 1918 roku. W 1919 opracowa\u0142 memoria\u0142 na konferencj\u0119 pokojow\u0105 w sprawie zachodniej granic Polski, w kt\u00f3rym podkre\u015bla\u0142 prawa Polski m.in. do Drezdenka i Santoka.<\/p>\n\n\n\n

W 1919 r. przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Wilna, gdzie zosta\u0142 dziekanem Wydzia\u0142u Prawa, a w latach 1922\u20131924 rektorem Uniwersytetu Stefana Batorego. By\u0142 doktorem honoris causa tego Uniwersytetu i cz\u0142onkiem Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci. Dzia\u0142a\u0142 jako cz\u0142onek Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej
Polskiej. By\u0142 jednym z autor\u00f3w hase\u0142 do S\u0142ownika geograficznego Kr\u00f3lestwa Polskiego z teren\u00f3w Dolnego i G\u00f3rnego \u015al\u0105ska oraz \u0141u\u017cyc. By\u0142 prezesem
Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk w Wilnie (1927\u20131933), gdzie zmar\u0142 21 kwietnia. Uroczysto\u015bci po\u017cegnalne mia\u0142y miejsce r\u00f3wnocze\u015bnie w mie\u015bcie nad Wili\u0105 i nad Prosn\u0105. Zosta\u0142 pochowany w rodzinnym grobowcu na Cmentarzu Miejskim w Kaliszu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Miejsce urodzenia Alfonsa i Melanii Parczewskich
<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wodzieradzki dw\u00f3r wybudowany przed 200 laty przez Bajer\u00f3w, przeszed\u0142 do rodu Widz\u0105cego, gdy ci weszli w koligacje z Parczewskimi. Pr\u00f3cz Widz\u0105cego dw\u00f3r w by\u0142 \u015bwiadkiem narodzin r\u00f3wnie\u017c jego siostry Melanii p\u00f3\u017aniejszej dzia\u0142aczki spo\u0142ecznej, kulturalnej i politycznej, pisarki i publicystki. Gniazdo Parczewskich to jednak Parczew pod Odolanowem. Stamt\u0105d r\u00f3d si\u0119 przenosi\u0142 na Ziemi\u0105 Sieradzk\u0105, ale to […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1623,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[37],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/planetagrabia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1622"}],"collection":[{"href":"http:\/\/planetagrabia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/planetagrabia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/planetagrabia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/planetagrabia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1622"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/planetagrabia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1622\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1721,"href":"http:\/\/planetagrabia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1622\/revisions\/1721"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/planetagrabia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1623"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/planetagrabia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1622"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/planetagrabia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1622"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/planetagrabia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1622"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}